Prikkels
“In een supermarkt heb je felle lampen, muziek, mensen en dan ook nog eens producten in een wirwar aan kleuren. Dat zijn heel veel prikkels om te verwerken.” Iets wat bij mensen met een neurotypisch brein meestal vanzelf gaat. “Bij mensen met autisme werkt dat anders. Zij krijgen al die prikkels tegelijkertijd binnen. Je begrijpt dat dat een enorme impact heeft.”
Tekst gaat verder na het filmpje over een overload aan prikkels >
Door haar ervaring tijdens de opleiding tot autismecoach kan Annika zich iets voorstellen bij de overprikkeling die zo’n supermarkt veroorzaakt. “We kregen een koptelefoon op met heel veel lawaai en tegelijkertijd moesten we bepaalde keuzes maken. Dat ging niet.”
Zoektocht
Annika koos tijdens de lockdowns voor de opleiding tot coach. “Ik kwam thuis te zitten, omdat de winkel waarin ik werk gesloten was en ik zag een webinar voorbij komen over de opleiding. Toen mijn zoon klein was, heb ik alles zelf moeten uitvinden over zijn autisme. Die zoektocht wil ik mensen besparen door mijn kennis te delen.”
In haar praktijk aan huis coacht ze, naast haar werk in de winkel, mensen met een autismespectrumstoornis (ASS), naasten of werkgevers van mensen op het spectrum. “Autisme is een heel breed begrip. Iedereen is anders en bij elke persoon werkt ook een andere aanpak.” Autisme bij vrouwen wordt bijvoorbeeld vaak later opgemerkt. “Dat komt omdat meisjes sneller dan jongens maskeren. Ze kopiëren het sociaal gewenste gedrag. Jongens doen dat minder snel, waardoor het opvalt dat ze zich ‘anders’ gedragen.”
![Afbeelding](https://media.indebuurt.nl/woerden/2022/12/05213826/autisme.jpg)
De vraag ‘hoe gaat het’ is voor mensen met ASS niet altijd even makkelijk. Afbeelding via Xkcd
Een praatje bij een koffieautomaat is voor mensen met ASS soms al een beproeving. “Veel kunnen niet praten over koetjes en kalfjes, ze zien daar het nut niet van in. Gevolg is dat het stil blijft of het gesprek stagneert. Maar dat wil niet zeggen dat diegene je niet mag. Daar zijn vaak nog misverstanden over.”
Interesse
Net als het niet-direct aankijken of stil zijn tijdens een groepsgesprek. “Dat kan ongeïnteresseerd overkomen, maar dat is niet het geval. Soms zijn er teveel bijgeluiden bij een gesprek, zoals een radio op de achtergrond of iemand die met zijn voet tegen een stoel tikt waardoor mensen met ASS het gesprek simpelweg niet meer kunnen volgen.”
Dat kan voor mensen met autisme knap lastig zijn. “Ze willen namelijk vaak wel participeren, maar het lukt niet. Daarnaast begrijpt de omgeving hen ook niet altijd wat zorgt voor een eenzaam gevoel.” Met haar coaching probeert ze beide partijen handvatten te geven hoe om te gaan met bepaalde situaties. “Laatst zei een meisje tegen mij ‘je begrijpt mij’. Daar doe ik het voor.”
“De vraag ‘hoe gaat het?’ kan voor mensen met ASS heel lastig zijn. Die vraag is namelijk erg breed en vaak meer als openingszin bedoelt dan een oprechte vraag. Mensen met ASS voelen dat niet altijd aan.” Volgens Annika kun je, als je weet dat iemand autisme heeft, dan beter een specifieke vraag stellen. “Zoals hoe is het op school? Of woon je nog steeds in je ouderlijk huis? Dat is concreet.”
Eerlijk
Er zijn nog veel misverstanden over autisme merkt Annika. “Vroeger werd autisme als handicap gezien, nu is dat gelukkig minder. Maar heb je wel stereotypering zoals Sheldon uit de Big Bang Theory. Mensen met ASS worden vaak wel in een hokje geplaatst of als ‘minder’ gezien. Terwijl mensen met ASS vaak heel betrouwbaar, eerlijk en precies zijn. Als ze maar de juiste aanwijzingen krijgen en er een bepaalde structuur is. Je moet alleen de tijd nemen om dat te begrijpen en aan de andere kant help ik mensen met autisme hoe ze met bepaalde situaties om kunnen gaan.”
indebuurt.nl/woerden