ADHD

Kan de natuur bijdragen aan de behandeling van ADHD?

Een groeiend aantal onderzoeken suggereert dat blootstelling aan de natuur gunstige effecten kan hebben op cognitieve prestaties, inclusief aandacht.

De behandeling van ADHD bestaat meestal uit een combinatie van farmacologische en niet-farmacologische interventies. Farmacologische behandelingen, zoals stimulantia (bijvoorbeeld methylfenidaat), zijn effectief in het verminderen van symptomen, maar kunnen bijwerkingen hebben zoals slaapproblemen en verminderde eetlust. Daarnaast zijn er ADHD-ers die niet goed reageren op medicatie.

Niet-farmacologische behandelingen omvatten gedragsinterventies, dieetaanpassingen en neurocognitieve therapieën. Gedragsinterventies, zoals oudertraining, hebben aangetoond dat ze effectief zijn, vooral bij jongere kinderen. Echter, het bewijs voor de effectiviteit van deze benaderingen varieert sterk door de brede scope van interventies en uitkomstmaten die worden gebruikt. Deze variabiliteit benadrukt de noodzaak voor aanvullende benaderingen, zoals de voordelen van blootstelling aan de natuur.

Blootstelling aan natuur

Blootstelling aan natuur heeft een positief effect op de menselijke gezondheid, welzijn en cognitieve functies. De Attention Restoration Theory (ART) suggereert dat natuur cognitieve vermogens kan herstellen en de aandacht kan vergroten.

Volgens deze theorie bestaan er twee soorten aandacht: directe (vrijwillige) aandacht en onvrijwillige aandacht.

Natuurlijke omgevingen helpen bij het herstel van de vermoeidheid die optreedt bij het gebruik van directe aandacht, omdat ze voornamelijk een beroep doen op onvrijwillige aandacht. Dit maakt natuur een potentieel waardevol hulpmiddel bij de behandeling van ADHD, waar onoplettendheid een kernsymptoom is.

Onderzoeksopzet

Deze systematische review volgde de PRISMA-richtlijnen (Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses) om te onderzoeken of blootstelling aan natuur een gunstig effect heeft op kinderen met ADHD. De literatuurzoekstrategie omvatte vier elektronische databases: PubMED, PsycINFO, Embase, en Web of Science. De zoektermen omvatten varianten van ‘kind’, ‘ADHD’, en ‘natuur’. De selectiecriteria omvatten kwantitatieve studies met kinderen jonger dan 18 jaar met een formele ADHD-diagnose, waarbij blootstelling aan natuur werd gemeten.

De evaluatie van bewijs gebeurde door relevante studiekenmerken, methodologieën en uitkomsten te identificeren en te extraheren. Een meta-analyse was niet mogelijk vanwege de heterogeniteit in methodologische benaderingen en uitkomstmaten.

Resultaten

De zoekopdracht resulteerde in 996 studies, waarvan 7 voldeden aan de inclusiecriteria. Deze studies varieerden aanzienlijk in opzet en steekproefgrootte. Vijf studies gebruikten observationele ontwerpen, terwijl twee studies experimentele of quasi-experimentele ontwerpen hadden. De meeste studies vertrouwden op ouderrapportages voor ADHD-diagnose en symptomen.

Auteur(s)JaarLandStudieopzetSteekproefgrootteLeeftijdsgroepBlootstelling aan natuurADHD-metingHoofdresultaten
Donovan et al.2019Nieuw-ZeelandObservationeel (longitudinaal)49,923<18 jaarVegetatie-index en landgebruiksdataZiekenhuisdiagnose of medicatievoorschriftenLagere kans op ADHD bij kinderen die in landelijke gebieden woonden
Faber Taylor & Kuo2009VSExperimenteel (single-blind)167-12 jaarStedelijk park, binnenstad, woonwijkOuderrapportageBetere concentratie na een wandeling in het park
Kuo & Faber Taylor2004VSObservationeel (cross-sectioneel)4525-18 jaarSpelinstellingen volgens ouderrapportageOuderrapportageMinder ernstige ADHD-symptomen bij kinderen die buitenshuis speelden
Overzicht van de belangrijkste studies

Effecten van natuur op ADHD

Ondanks de verschillen in opzet en methodologie, rapporteerden de geselecteerde studies over het algemeen gunstige effecten van natuur op ADHD-symptomen. Studies die natuur categoriseerden op basis van satellietbeelden meldden dat een hogere vegetatiedichtheid geassocieerd was met minder ADHD-symptomen. Kinderen die in natuurlijke omgevingen speelden, hadden minder ernstige symptomen en betere concentratie dan degenen die in binnenomgevingen speelden.

De artikelen onderzochten verschillende potentiële modererende en confounding variabelen, zoals geslacht, leeftijd, inkomen en ouderlijke opleidingsniveau. Over het algemeen bleken deze factoren geen significante invloed te hebben op het effect van natuur op ADHD-symptomen. Eén studie vond echter dat kinderen uit rijkere huishoudens mildere symptomen hadden.

De bevindingen suggereren dat blootstelling aan natuur een gunstig effect kan hebben op ADHD-symptomen bij kinderen. Het is echter belangrijk om de beperkingen van de huidige studies te erkennen, zoals het voornamelijk observationele karakter en de variabiliteit in meetmethoden.

Hood M, Baumann O. Could Nature Contribute to the Management of ADHD in Children? A Systematic Review. Int J Environ Res Public Health. 2024 Jun 5;21(6):736. doi: 10.3390/ijerph21060736. PMID: 38928982.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.