Autisme is een complexe neurologische aandoening die invloed heeft op de sociale interactie, communicatie en gedrag van individuen. In de afgelopen decennia is gesuggereerd dat er een verband zou kunnen zijn tussen autisme en coeliakie, een auto-immuunziekte die optreedt als reactie op gluten, een eiwit dat voorkomt in tarwe, gerst en rogge. Sommige studies hebben aangetoond dat coeliakie vaker voorkomt bij mensen met autisme. Dit heeft geleid tot de hypothese dat coeliakie mogelijk een rol speelt in de ontwikkeling van autisme.
Om dit verband verder te onderzoeken, werd een prospectieve studie uitgevoerd met 223 Italiaanse kinderen die recentelijk de diagnose ASS hadden gekregen. Bij deze kinderen werd een serologische screening op coeliakie uitgevoerd. Van de 196 patiënten waarvan gegevens beschikbaar waren, werd een vergelijking gemaakt met een groep kinderen zonder autisme uit een eerder onderzoek.
De resultaten toonden aan dat er geen significant verschil was in de prevalentie van coeliakie tussen de groep met ASS en de controlegroep. Dit suggereert dat er geen sterk verband bestaat tussen autisme en coeliakie. Daarom wordt het niet aanbevolen om routinematig te screenen op coeliakie bij patiënten met ASS, net zoals dit niet wordt gedaan bij de algemene bevolking.
Hoewel sommige eerdere studies een verhoogde prevalentie van coeliakie bij autisten hebben gerapporteerd, zijn de resultaten van deze studies niet consistent. Er zijn verschillende factoren die kunnen hebben bijgedragen aan deze tegenstrijdige bevindingen. Ten eerste hebben eerdere studies vaak een klein aantal deelnemers gehad, wat de betrouwbaarheid van de resultaten beperkt. Ten tweede varieerden de diagnostische benaderingen en richtlijnen voor coeliakie in de loop der jaren, wat kan hebben geleid tot verschillen in de gerapporteerde prevalentie.
Het is ook belangrijk om op te merken dat autisme vaker voorkomt bij mannen dan bij vrouwen, terwijl coeliakie juist vaker voorkomt bij vrouwen. Dit verschil in geslachtsverhouding kan een vertekend beeld geven wanneer de prevalentie van coeliakie bij ASS wordt vergeleken met die bij andere kinderen, waarbij de verhouding tussen mannen en vrouwen vergelijkbaar is.
Coeliakie (spreek uit seuliakíe) is een auto-immuunziekte die optreedt als reactie op gluten, een eiwit dat voorkomt in tarwe, gerst en rogge. Bij mensen met coeliakie veroorzaakt het eten van voedingsmiddelen die gluten bevatten schade aan het slijmvlies van de dunne darm. Dit leidt tot ontsteking en beschadiging van de darmvlokken, die verantwoordelijk zijn voor de opname van voedingsstoffen.
De symptomen van coeliakie kunnen sterk variëren van persoon tot persoon. Sommige mensen ervaren klassieke symptomen zoals buikpijn, diarree, gewichtsverlies en vermoeidheid. Anderen kunnen echter atypische symptomen hebben, zoals bloedarmoede, botproblemen, huiduitslag of neurologische klachten.
De diagnose van coeliakie omvat meestal bloedtests om te zoeken naar specifieke antilichamen die in verhoogde hoeveelheden voorkomen bij mensen met de ziekte. Als de bloedtests positief zijn, wordt een darmscopie uitgevoerd om de darmwand te onderzoeken en de mate van schade vast te stellen.
De behandeling voor coeliakie bestaat uit een strikt glutenvrij dieet. Dit houdt in dat alle voedingsmiddelen en dranken die gluten bevatten, moeten worden vermeden. Het volgen van een glutenvrij dieet kan de darmen helpen herstellen en de symptomen verbeteren. Het is echter belangrijk om te benadrukken dat het glutenvrije dieet levenslang moet worden gevolgd, zelfs als er geen symptomen meer aanwezig zijn.
Coeliakie is een chronische aandoening die niet kan worden genezen, maar met de juiste diagnose en behandeling kunnen mensen met coeliakie een gezond en actief leven leiden. Het is belangrijk om advies in te winnen bij een arts of diëtist die gespecialiseerd is in coeliakie om een goed beheer van de ziekte te waarborgen.
Hoewel deze studie tot de grootste behoort die tot nu toe is uitgevoerd op dit gebied, zijn er enkele beperkingen. Het aantal deelnemers blijft relatief klein, wat de betrouwbaarheid van de resultaten kan beïnvloeden. Bovendien waren de meeste deelnemers in deze studie jonge kinderen, wat kan hebben bijgedragen aan een onderschatting van gastro-intestinale symptomen die moeilijk uit te drukken zijn op jonge leeftijd.
Lees ook het artikel over een mogelijk verband tussen coeliakie en ADHD.
Zambrano S, Parma B, Morabito V, Borini S, Romaniello R, Molteni M, Mani E, Selicorni A. Celiac disease in autism spectrum disorder: data from an Italian child cohort. Ital J Pediatr. 2023 Jul 3;49(1):79. doi: 10.1186/s13052-023-01484-x. PMID: 37400878; PMCID: PMC10318650.
